 |
Bořek Šípek (1949-2016) was een wereldwijd bekende architect, ontwerper, visionair, kosmopoliet, selfmade man, en we zouden hier nog vele andere eigenschappen kunnen noemen. Volgens zijn collega’s en vrienden was Bořek Šípek echter bovenal een goed mens met een geweldige persoonlijkheid. Het leven van Bořek Šípek is een typisch verhaal over selfmade mannen van wereldformaat. Hij wordt vaak vergeleken met een mannelijke Assepoester. Op vijftienjarige leeftijd werd hij wees (zowel zijn moeder als zijn vader stierven aan kanker). Op zijn negentiende, zonder iets te bezitten, emigreerde hij naar Duitsland. Voordat hij emigreerde, was hij afgestudeerd aan een middelbare school voor toegepaste kunsten in Praag, in de richting meubelbouw. En hij heeft zijn opleiding echt goed benut. Voordat hij aan de universiteit in Duitsland ging studeren, werkte hij als meubelmaker. Dankzij een beurs studeerde hij af in architectuur in Hamburg en in filosofie in Stuttgart. Hij gaf jarenlang les in vormgeving aan universiteiten in Hannover, Essen en vervolgens in Praag. Sinds 2005 is hij decaan van de faculteit Architectuur aan de Technische Universiteit in Liberec, Tsjechië. |
|
 |
||
|
Šípeks eerste grote succes was een glazen huis dat hij voor zijn zus had laten bouwen; hiervoor ontving hij in 1984 de Duitse Architectuurprijs. De wereld ging voor hem open en hij verhuisde naar Amsterdam, aangetrokken door de liberale sfeer van deze kosmopolitische stad. Halverwege de jaren tachtig werd hij benaderd door het meest prestigieuze Italiaanse designbedrijf Driade. De samenwerking met Driade betekende het begin van de razendsnelle carrière van „de meest vooraanstaande hedendaagse ontwerper“ die „het verlangen naar magie oproept in deze afschuwelijke, realistische wereld“. Driade bracht een nieuwe catalogus uit waarin het werk van Šípek te zien was, wat zijn belang voor het bedrijf onderstreepte. In die tijd hadden slechts vier mensen een eigen catalogus: de Fransman Philippe Starck, de Spanjaard Oscar Tusquets, de Italiaanse Antonia Astori en de Tsjech Bořek Šípek. Mede dankzij de naam Driade raakten mensen meer geïnteresseerd in zijn werk en al snel kwamen er opdrachten binnen van andere bekende en onbekende bedrijven. Nederland werd getroffen door de Šípek-mania en Šípek richtte zich op exclusieve producten die in kleine hoeveelheden werden geproduceerd; hij ontwierp vooral graag stoelen of andere meubelstukken, bestek, glaswerk, porselein, vazen of lampen en andere woonaccessoires. En dankzij Driade kon Šípek ook Azië verkennen en zijn eigen passie voor de Aziatische cultuur en het oosterse denken in het algemeen. |
 |
|
|
||
|
Bořek Šípek heeft zich echter altijd meer architect dan ontwerper gevoeld. Dat is tot op de dag van vandaag zo gebleven. Hij heeft daar een eenvoudige verklaring voor: ontwerpen bestaat uit het in een vorm persen van dingen, en hij perst niet. Architectuur is voor hem het creëren van ruimte en design was vroeger een natuurlijk onderdeel van de architectuur. Architecten vergeten volgens Bořek Šípek hoe krachtig ze zijn. „Architectuur heeft de kracht om mensen op een positieve manier te beïnvloeden. Wanneer ik een object maak, ben ik geïnteresseerd in hoe het mensen zal beïnvloeden. Architectuur heeft zo’n kracht, veel meer dan welke andere kunstvorm dan ook. Architecten kunnen met mensen spelen en hen door het huis leiden zoals zij dat nodig hebben. Verschillende kamers en plekken hebben verschillende karakters en mensen ervaren daar verschillende gevoelens. Wanneer we een theater binnenkomen, zouden we een ander gevoel moeten hebben dan wanneer we een slaapkamer of een kantoor binnenkomen.” |
|
|
|
|
|
|
As regards contemporary architecture, Šípek says: „When architecture is based on tradition, when it comes from it, even a simple man understands it. I try to inter- pret new contexts in a new way. It is much closer to me to newly explain something that has roots than to expe- riment. Tradition has always been a greater inspiration for me than experimentation. During the Renaissance, it was said that in front of a church, there must be at least four steps. You can learn a lot from this because going upstairs means nobleness. The architect and the soluti- on he chooses make the difference. When I draw stairs in front of the building, it means that people will enter the building with a different feeling than when they enter it directly. I can let them enter quickly or slowly...” The main reason of his success in the field of architectu- re and design is hidden in the following sentence: „If you cannot start again and again, you end up in a routine. I like being unrestricted. The only restrictions that I wel- come and that stimulate me are within the borders of the given order. I come out of it and I submit to it. My first two emigrations taught met his.” |
|
